ഐഎസ്ആർഒയുടെ അഭിമാന ദൗത്യം; GSLV-F17/EOS-05 വിക്ഷേപണം സെപ്റ്റംബർ 4-ന് പുലർച്ചെ

ശ്രീഹരിക്കോട്ടയിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു അഭിമാന ദൗത്യത്തിന് കൂടി ഒരുങ്ങുകയാണ് ഐഎസ്ആർഒ. ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ ജിയോസ്റ്റേഷണറി ഇമേജിംഗ് ഉപഗ്രഹമായ EOS-05 വഹിച്ചുകൊണ്ട് GSLV-F17 റോക്കറ്റ് സെപ്റ്റംബർ 4-ന് പുലർച്ചെ 2:55-ന് കുതിച്ചുയരും. അതിർത്തി നിരീക്ഷണം, ചുഴലിക്കാറ്റ്, ദുരന്തനിവാരണം എന്നിവ ഇനി കൂടുതൽ വേഗത്തിലാക്കാൻ ഈ ദൗത്യത്തിന് കഴിയും. ജിഎസ്എൽവി-F17/ഇഒഎസ്-05 (GSLV-F17/EOS-05) എന്നാണ് ഐഎസ്ആർഒ ഈ ദൗത്യത്തിന് ഔദ്യോഗികമായി പേരിട്ടിരിക്കുന്നത്.

ഭൂമിയിൽ നിന്ന് 36,000 കിലോമീറ്റർ അകലെ നിന്നാണ് ജിയോ ഇമേജിംഗ് ഉപഗ്രഹങ്ങൾ നിരീക്ഷണം നടത്തുന്നത്. 2021-ൽ ക്രിയോജനിക് ഘട്ടത്തിലുണ്ടായ സാങ്കേതിക തകരാറിനെ തുടർന്ന് നഷ്ടമായ GISAT-1-ന് പകരക്കാരനായാണ് EOS-05 എത്തുന്നത്. 10 വർഷത്തെ ആയുസ്സുള്ള ഈ ഉപഗ്രഹത്തിന് വിശാലമായ പ്രദേശങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ വേഗത്തിൽ നൽകാൻ സാധിക്കുമെന്ന് ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. സാധാരണ ലോ എർത്ത് ഓർബിറ്റ് ഉപഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, മിനിറ്റുകൾക്കുള്ളിൽ ഒരേ പ്രദേശം തന്നെ വീണ്ടും സ്കാൻ ചെയ്യാൻ ജിയോ ഉപഗ്രഹങ്ങൾക്ക് കഴിയും. ഈ ദൗത്യത്തിൻ്റെ അന്തിമ സമയക്രമം ഐഎസ്ആർഒ സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

വിക്ഷേപണ സമയവും തത്സമയ സംപ്രേക്ഷണവും എവിടെ കാണാം?

ഐഎസ്ആർഒയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റിലും യൂട്യൂബ് ചാനലിലും വിക്ഷേപണം തത്സമയം കാണാൻ സാധിക്കും. പുലർച്ചെ 2:55-ന് മുൻപായി തന്നെ ലൈവ് കമൻ്ററിയും ലോഞ്ച് പാഡിലെ കാഴ്ചകളും സംപ്രേക്ഷണം ചെയ്ത് തുടങ്ങും. ഇന്ന് രാത്രി 2:55 ന് GSLV‑F17/EOS‑05 വിക്ഷേപണം; ലൈവ് കാണാം ISRO വെബ്കാസ്റ്റിൽ. പുലർച്ചെ 2:30 മുതൽ 6:30 വരെയുള്ള സമയത്താണ് വിക്ഷേപണ വിൻഡോ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ളതെന്ന് ഏവിയേഷൻ നോട്ടീസുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

എന്തുകൊണ്ട് ഇന്ത്യയ്ക്ക് ജിയോ ഇമേജിംഗ് നിർണായകമാണ്?

ജിയോസ്റ്റേഷണറി ഭ്രമണപഥത്തിൽ നിന്ന് തത്സമയം (near real-time) വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ ഉപഗ്രഹത്തിന് സാധിക്കും. ഇത് 24 മണിക്കൂറും അതിർത്തി സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാനും ദുരന്തനിവാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വേഗത്തിലാക്കാനും സഹായിക്കും. മേഘങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ ചുഴലിക്കാറ്റുകൾ, നദികളിലെ വെള്ളപ്പൊക്കം, കൃഷിനാശം എന്നിവ കൃത്യമായി പിന്തുടരാൻ ഈ ഉപഗ്രഹത്തിന് കഴിയും. അപൂർവമായി മാത്രം ചിത്രങ്ങളെടുക്കുന്ന ഉപഗ്രഹങ്ങളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ രക്ഷാപ്രവർത്തകരെയും സംവിധാനങ്ങളെയും സജ്ജമാക്കാൻ ഇത് ഏജൻസികളെ സഹായിക്കും. ജിസാറ്റ് (GISAT) പരമ്പരയിലെ പ്രധാന ഇമേജിംഗ് ഉപഗ്രഹമായാണ് ഐഎസ്ആർഒ EOS-05 നെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.

EOS-05 നൽകുന്ന വിവരങ്ങൾ എന്തൊക്കെ? എപ്പോൾ ലഭ്യമാകും?

ഇന്ത്യയെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഇൻഫ്രാറെഡ്, വിസിബിൾ ഇമേജറികൾ ഉപയോഗിച്ച് തുടർച്ചയായി വിശാലമായ പ്രദേശങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ EOS-05 നൽകും. കൊടുങ്കാറ്റ്, കാട്ടുതീ, കടലിലെ സുരക്ഷാ നീക്കങ്ങൾ എന്നിവ കണ്ടെത്താൻ പെട്ടെന്ന് തന്നെ പ്രത്യേക സ്കാനിംഗുകൾ നടത്താൻ വിവിധ ഏജൻസികൾക്ക് സാധിക്കും. വിക്ഷേപണത്തിന് ശേഷം ഉപഗ്രഹത്തെ നിശ്ചിത ഭ്രമണപഥത്തിൽ എത്തിക്കുന്നതും പേലോഡ് പരിശോധനകളും പൂർത്തിയായ ശേഷമേ ആദ്യ ചിത്രങ്ങൾ പുറത്തുവിടൂ. ദൗത്യം വിജയകരമായി പൂർത്തിയായ ശേഷം പോർട്ടലുകൾ വഴി ഡാറ്റ ലഭ്യമാക്കുന്ന രീതി ഐഎസ്ആർഒ വ്യക്തമാക്കും. നിലവിൽ സെപ്റ്റംബർ 4 പുലർച്ചെ 2:55-നാണ് വിക്ഷേപണം നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നത്.